U kijkt nu naar de cache versie van het boekverslag : Pauline Broekema - Benjamin, Een Verzwegen Dood.
Deze versie komt van http://www.collegenet.nl/studiemateriaal/verslagen.php?verslag_id=9370 en is laatst upgedate op Onbekend.
De taal ervan is Nederlands en het aantal woorden bedraagt 1514 woorden.

Auteur: Pauline Broekema

Titel: Benjamin, een verzwegen dood

Jaar van uitgave: 2001

Leestijd: 12 uur

Uitgelezen op: 2 september 2001



Ik heb dit boek gelezen omdat mijn opa dit boek ook heeft gelezen, en mij wel eens verhalen vertelde over wat er vroeger allemaal gebeurd is.



Mijn verwachtingen vooraf waren dat dit een informatief boek over de geschiedenis van Warffum zou zijn.



Dit werk heeft mijn aan het denken gezet. Ja

Zo ja, uitleg: nadat ik dit boek uit had, bedacht ik me dat we nu in een hele goede tijd leven; er zijn vrijwel geen arme mensen meer, de hygiëne is beter en de wereld is kleiner geworden.



Ik heb iets aan het werk gehad. ja

Zo ja, uitleg: ik heb door dit boek meer begrip gekregen voor de oudere mensen die vroeger van alles hebben meegemaakt.





Persoonlijk verslag





Ik vond het een interessant boek. Dit komt omdat er veel afspeelt in het verhaal, en natuurlijk omdat het in Warffum afspeelt.

In het begin wordt verteld hoe ziek de vader van Benjamin was. Daardoor moest hij direct na de basisschool aan het werk en kon hij niet, zoals hij dat graag wilde, naar de HBS.Dit was één van de belangrijke dingen die in het boek voorkomen omdat Benjamin heel erg leergierig was.

Een ander belangrijke gebeurtenis was dat Benjamin besloot om niet te gaan onderduiken. Hierdoor heeft hij de oorlog niet overleefd.

Doordat dit verhaal in Warffum zich afspeelt, zijn de gebeurtenissen voor mij realistischer dan andere verhalen. De huizen en plaatsen die in het boek worden genoemd ken ik allemaal, de meeste mensen ken ik ook al is het bij de meesten daarvan alleen van naam. Mijn opa wordt bijvoorbeeld ook genoemd.

Het hele boek is makkelijk te lezen, alleen moet je wel wat Gronings kunnen begrijpen. Want sommige fragmenten zijn in het Gronings.

Het verhaal is chronologisch geschreven. Er zitten een paar hoofdstukken tussen die meer bedoeld worden als extra informatie hoe sommige mensen waren. Deze hoofdstukken hebben voor de rest niks met het verhaal te maken.

Ik vond het een zeer interessant verhaal omdat ik nu meer weet van de geschiedenis van het dorp waarin ik geboren ben en nog steeds woon.





Samenvatting



In 1904 wordt er in Warffum een jongentje geboren. Hij heet Benjamin Heiman Broekema en is een zoon van een plaatselijke Joodse slager.

Als Benjamin naar de lagere school gaat is hij een van de besten van zijn klas. Dit kwam onder ander omdat hij best wel leergierig was. Hij was zelfs zo leergierig dat hij in de pauzes andere leerlingen uit hogere klassen vroeg wat ze allemaal hadden geleerd. Een keer hadden de oudere leerlingen de eilanden van de Indische archipel geleerd. Ook hadden ze het Indische woord voor eiland geleerd. Dat was ‘pulau’. Benjamin kon dit niet uitspreken en sprak het uit als ‘poere’. Dit is later ook zijn bijnaam geworden.

Toen Benjamin in de laatste klas zat werd zijn vader behoorlijk ziek. Hierdoor kon poere niet naar de HBS maar moest hij zijn vader mee helpen met de zaak.

Aan de ene kant vond Benjamin dit heel jammer maar aan de andere kant leerde hij zo wel meer mensen kennen.

Wanneer Benjamin klaar was met werken ging hij met zijn vrienden voetballen. Dit vonden ze zo leuk dat ze samen met de directeur van de HBS, Van der Zijl, de ‘Voetbalvereniging Warffum’ oprichtten. Drie jaar later vonden ze dat er ook een clubkrant moest komen. Hierin schreef Benjamin een gedicht. Dit was de eerste keer dat hij een gedicht van hemzelf in een krantje zag.

Benjamin was lid van vele vereniging. Onder andere de muziekvereniging “Euphonia”, de voetbalclub en de toneelvereniging “VIOS”. Met VIOS had hij een optreden op het meifeest. De hele vereniging had moeite met het onthouden van de teksten, dit kwam volgens Benjamin omdat de teksten in het Nederlands en niet in de spreektaal het Gronings. Dit was samen met het aansporen van zijn moeder, de aanleiding om een toneelstuk in het Gronings te maken. Dit was het begin van Benjamins carrière als schrijver. Het was af in 1929 en heette ‘Onderkroeper!’.

Benjamin was een trouw lezer van de krant “Het Volk”. Samen met partijgenoten van de SDAP vond hij dat er te weinig over de drie noordelijke provincies stond. Daarom besloten ze om een noordelijke editie van het blad. Op 31 oktober 1931 was het zover: de eerste editie van de noordelijke variant van “Het Volk”. Ze noemde het “Het Volksblad”. Hierin had Benjamin zijn eigen column waarin hij verhalen en gedichten plaatste onder zijn bijnaam Poere.

Op 10 juli 1935 trouwde Benjamin Heiman Broekema en Sara Mina van der Klei in Appingedam. Dik negen maanden later kregen ze hun eerste dochter genaamd: Reina Rachelina.

Vele mensen vonden dat Benjamin een goede schrijver was. Sommige vroegen zelfs waarom Benjamin geen boek ging schrijven. In 1935 was het dan zover. Het boek heette “Koos, het verhaal uit het Groninger dorpsleven”. Om het beter te laten verkopen moest Benjamin volgens Andries Doornbosch het in het Hollands schrijven. Benjamin vond het onnatuurlijk om boeren en arbeiders niet hun eigen taal te laten spreken, daarom werden alleen de dialogen in het Gronings en de rest in het Hollands.

Het verhaal ging over een Koos die als enigs kind opgroeide in een arm gezin. Zijn vader was behoorlijk ziek en zijn moeder was een verstandige en doortastend die eronder lijdt dat ze haar kind tekort moet doen.

Op 1 mei 1939 werden Benjamin en Sara voor de tweede keer ouders. Ze noemden hun tweede dochter Rachalina Rosa. Hetzelfde jaar vielen de Duitsers Polen binnen en een jaar later Nederland. In september kondigde de Duitsers aan dat er geen Joden meer in overheidsdienst werden genomen. De directeur van de HBS, Van der Zijl wilde de Duitsers voor zijn en nam ontslag. Dit was de eerste Jood die in Warffum iets (noodzakelijk) deed.

In augustus 1941 kreeg het bestuur van Warffum een brief van de overheid; alle joodse kinderen moesten van de openbare basisschool. Ook Reina moest van de kleuterschool af.

Door de druk van de Duitsers moesten verschillende Joodse slagers hun winkel sluiten waaronder ook benjamin en zijn neef Sallie van der Hal. Toch moest er geld komen. Door te gaan werken bij boer Harrestein kon Benjamin nog wel wat geld verdienen.

In het begin van juli in 1942 kreeg Harrestein een brief waarin stond dat Benjamin zich moest melden in Westerbork. Na verschillende aanbiedingen van onderduikadressen is Benjamin toch weg gegaan. Ook zijn neef Sallie moest zich melden. Ze werden samen op het station opgewacht door een agent die hun de reis begeleide.

In westerbork zag Benjamin verschillende bekenden. Sommige waren familie, anderen waren kennissen van de SDAP of van de VARA waarvan Benjamin ook lid was.

Op 15 juli 1942 om halfnegen ’s avonds werd benjamin in een wagon weggevoerd maar het oosten. Een paar weken later werd hij omgebracht. Ook Sara en de meisjes werden opgepakt en naar Westerbork gebracht. Op 16 november werden ze met een trein naar Auschwitz getransporteerd. Een dag later werden ze om gebracht.





Verwerkingsopdracht



Ik heb verwerkingsopdracht 33 gekozen. Je moet bij deze opdracht van de belangrijkste gebeurtenis een dagboek fragment maken van de hoofdpersoon.



Ik heb als belangrijkste fragment het stuk dat Broekema hoort dat hij naar Westerbork moet, gekozen. Als dit niet was gebeurd had hij de oorlog misschien wel overleefd.



4 juli ’42 – Toen ik vanochtend uit bed stapte voelde ik dat dit een rare dag zou worden. Ik kon sowieso al niet aan het idee wennen dat ik nog steeds voor een boer werk, maar het was iets anders. Voorzichtig ging ik samen met de anderen aan het werk. Tegen elfen kwam Harrestein er aan lopen. We vroegen ons af wat hij op het land deed, want zo vaak komt hij niet op zijn land. Toen hij aan mij vroeg of ik even met hem mee kon naar de boerderij had ik al een gevoel van wat hij tegen mij zou zeggen. Bij de boerderij zei hij: “Ga niet naar Warffum. Ik heb wel een adresje in Den Andel waar je kan verblijven. Anders overleef je het misschien niet.”

Ik wist dat hij gelijk had, maar dan zag ik waarschijnlijk Sara en de kinderen nooit meer terug. En dat is wel het laatste wat ik wil.

Om Harrestein en mijzelf een beetje moed in te spreken zei ik dat ik had gehoord dat de Duitsers in het oosten een land wilden stichten voor alle Joden.

In het dorp hoorde ik dat ook Sallie zich moest melden. Ik vond dit erg voor hem, maar aan de andere kant waren we beiden blij dat we in elk geval niet alleen waren. Sallie ging zijn klanten voor het laatst met een bezoek vereren en ik ging ook voor het laatst bij iedereen langs. Toen ik weer thuis kwam, was er bezoek voor mij. Het was Ten Haaf, een meester van De Rank. Hij zei tegen mij dat hij een adres had in Ureterp waar ik kon onderduiken. Hier ben ik ook niet op ingegaan omdat dan Sara en de meisjes in gevaar komen.

Nadat we beiden van iedereen afscheid hadden genomen gingen we naar het station waar een agent zat te wachten om ons te begeleiden naar Westerbork.
Andere boeken van deze auteur:


Home - Contact - Over - ZoekBoekverslag op uw site - Onze Boekverslagen - Boekverslag toevoegen