U kijkt nu naar de cache versie van het boekverslag : H.c. Ten Berge - Het Geheim Van Een Opgewekt Humeur.
Deze versie komt van http://scholieren.samenvattingen.com/documenten/show/6235244/ en is laatst upgedate op 14/01/2001.
De taal ervan is Nederlands en het aantal woorden bedraagt 1167 woorden.


BERGE, H.C. TEN 1986

Het geheim van een opgewekt humeur

epiek



INHOUD



Het geheim van een opgewekt humeur beslaat 240 bladzijden en bestaat uit drie delen: ’Amsterdam’, ‘Las Casas’ en ‘Zuidveen’.

De belevenissen van de hoofdpersoon Edgar Moortgat worden door hemzelf beschreven voor een advocate Marian de Vos Moreau. Moortgat is publicist van beroep en verdient voornamelijk geld door pornografische teksten te schrijven. Hij heeft twee liefdes in zijn leven: Carla en Coco Prima. De laatste is een pornoster en beeldend kunstenares. In Amsterdam ontmoet Moortgat een oude schoolvriend: Hugo Radstake. Zijn vrouw Amber heeft hem onlangs in de steek gelaten. Moortgat vertelt hem over een script dat hij aan het maken is. Hij ontleent de stof aan de Griekse mythe over de dochters van Pandion, een gewelddadig verhaal waarin incest een belangrijke rol speelt in de verhouding. De Vos Moreau voegt hier nog een paar frappante verhalen over incest aan toe.

Radstake klampt zich aan Moortgat vast en vertelt over een antropologische expeditie naar Mexico. Al spoedig ontdekte hij, dat datgene wat hij wilde onderzoeken al is onderzocht. Hij is echter in bezit gekomen van een document waarin verteld wordt over twee broers die in de late zestiende eeuw missioneerden in Mexico. Beiden maken ze sexueel misbruik van hun zuster en het verhaal eindigt met moord en doodslag. Moortgat merkt op een bepaald moment dat zijn vriendin Coco de stiefdochter is van Radstake.

In het laatste hoofdstuk ontdekt Radstake, evenals vriendin Carla, de verhouding tussen Moortgat en Coco (die eigenlijk Miriam heet). Carla verbreekt de relatie en Radstake pleegt op een lugubere wijze zelfmoord. Coco biecht op dat Radstake hevig verliefd op haar werd en in Las Casas wist hij zelfs door te dringen tot haar bed. Radstakes verhaal over de missionarissen blijkt te zijn verzonnen om zijn eigen verlangens te ontmaskeren.



INTERPRETATIE



De titel van het boek is ontleend aan een reclame voor Ravenkoffie, en verklaart waarom men verder kan leven, dankzij een rode draad, bijvoorbeeld het schrijverschap, het ‘compromisloze’, in een nomadisch bestaan. In veel eskimo-mythen die Ten Berge heeft verzameld in De raaf in de walvis (1976) speelt de raaf de rol van een trickster hero, en in zijn poëzie is hij vaak het embleem van de ‘maker’, de kunstenaar, de dichter.

Het geheim van een opgewekt humeur heeft als motto: ‘Mijn hele lichaam waarschuwt mij voor ieder woord...’ Franz Kafka, Brieven. Hiermee wordt de lezer voorbereid op wat hij in het boek kan verwachten, namelijk incestueuze verhoudingen die tot de dood zullen leiden.

In alle drie de delen spelen incest, liefde en dood, een belangrijke rol. Het Mexicaanse beeldje dat Moortgat van Radstake krijgt, toont de eenheid tussen liefde en dood: een man die op de plaats van zijn geslacht een doodshoofd heeft hangen. Het eerste deel, mythisch, en het tweede deel, historisch, zijn als vooruitwijzingen te beschouwen, voor wat er in het derde deel zal gaan gebeuren op actueel niveau, namelijk een dodelijke liefdesrelatie, aangegaan in familieverband (incest). Aansluitend bij Ten Berges vorige werk speelt ook de verhouding tussen mythe en werkelijkheid een belangrijke rol.

Het hoofdpersonage, Moortgat is een melancholicus, die zich vaak verlamd op een wegvertakking bevindt, gedwongen door een keuze die hij het liefst zo lang mogelijk zou uitstellen. Zoals bijvoorbeeld de keuze tussen twee vriendinnen, tussen bezadigde zekerheid of onvoorspelbare avontuurlijkheid; of de keuze tussen de vele projecten waaraan hij werkt. Een van die projecten is overigens een autobiografie met de titel Het geheim van een opgewekt humeur, het boek dat de lezer in handen krijgt, is kennelijk de uitwerking van Moortgats dierbaarste project.

In Het geheim van een opgewekt humeur is een Multatuliaanse variatie van gezichtspunten te vinden. Zo schrijft Moortgat in de eerst en derde persoon enkelvoud over zichzelf, ontvangt brieven van Miriam en Radstake, leest van laatstgenoemde een manuscript waarbij de lezer over zijn schouder mee mag kijken, en stuurt al zijn papieren aan zijn advocate die er op haar beurt commentaar op levert.

In vergelijking met zijn eerdere werk is het ritme van deze roman vloeiender en zijn de overgangen minder abrupt.



WAARDERINGSGESCHIEDENIS



Algemeen werd Het geheim van een opgewekt humeur redelijk goed ontvangen, alhoewel veel recensenten ook wat negatiefs hadden op te merken.

Hans Warren bechrijft Ten Berge in Provinciale Zeeuwse Courant als: “tot voor kort een auteur met modernistische pretenties, die nu niet verder komt dan het vertellen van een melodramatisch verhaal in clichématige taal”. En Eddy Bettens in De Standaard: “wat ik als enige literaire mislukking van deze roman heb ervaren (...) Ten Berge heeft verschillende tekstsoorten in zijn roman verwerkt, maar wilde of kon niet deze meerstemmigheid ook in zijn stijl laten doorklinken”.

Een aantal recensenten hadden veel bewondering voor de manier waarop Ten Berge alle genres, motief- en verhaallijnen tot een samenhangend roman heeft gemaakt. “Ronduit imposant verknoopt Ten Berge de ontwikkelde motieven tot een waar slotdeel. (...) De wisselende tekstsoorten in het boek - dagboekfragment, gesprek, navertelling van een oude kroniek, mythe innerlijke monoloog, brief - maakt het geheel erg aantrekkelijk. Werkelijk nu eens een boek dat veel lezers zou kunnen aantrekken, luchtig, verstrekkend, spannend en bedachtzaam. En sterk geschreven.”, aldus Tom van deel in Trouw.

Frank Ligtvoet schreef in De Volkskrant: “Nieuw bij Ten Berge lijkt mij het spannende plot: de lust om te weten hoe ‘het in elkaar zit’ kon ik niet onderdrukken en de pagina’s vlogen onder mijn ogen vandaan.”

De moeilijkheidsgraad van zijn poëzie en zijn vroegere proza zal ertoe hebben bijgedragen dat Ten Berge slechts door weinig liefhebbers werd gelezen. De meer toegankelijke roman Het geheim van een opgewekt humeur is zonder meer als een doorbraak naar het grotere publiek te beschouwen



CONTEXT



Johannes (Hans) Cornelis (H.C.) Ten Berge is op 24 december 1938 in Alkmaar geboren. Hij groeit op in Bergen. In het begin van de jaren zestig verhuist hij naar Amsterdam, waar hij onder andere Spaans gaat studeren. Ten Berge publiceert in 1963 zijn eerste gedichten in Podium en Merlijn. Hij is oprichter en enig redacteur van het tijdschrift Raster, dat van 1967 tot 1973 verscheen. Van 1973 tot 1977 vormt hij samen met Lidy van Marissing, Pieter de Meijer en Jacq Firmin Vogelaar de redactie van Rasterreeks. In 1977 ‘herrees’ Raster. Ditmaal onder leiding van Ten Berge, J. Bernlef, De Meijer en Vogelaar. Daarnaast maakt hij vertalingen, onder andere van Ezra Pound, en is hij essayistisch en kritisch werkzaam. Wegens drukke werkzaamheden stapt Ten Berge in 1980 uit de Raster-redactie.

Ten Berge heeft vier literaire prijzen gekregen: voor zijn debuutbundel Poolsneeuw (1964) ontving hij de kleine poëzieprijs van de stad Amsterdam, de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs 1968 kreeg hij voor zijn dichtbundel Personages (1967) en de Amsterdamse prozaprijs 1971 was voor zijn roman Een geval van verbeelding (1970) bestemd. Het geheim van een opgewekt humeur (1986) werd genomineerd voor de AKO-literatuur prijs 1986 en bekroond met de Multatulieprijs 1986.

Sinds 1971 is Ten Berge als docent aan de Akademie voor Beeldende Kunsten in Arnhem werkzaam. Mede daarom verhuist hij in 1979 van Amsterdam naar Zutphen.

Twee verhalen in de eerste jaargang van zijn tijdschrift Raster (1967) heeft hij gepubliceerd onder het pseudoniem L.Ombre.




Andere boeken van deze auteur:


Home - Contact - Over - ZoekBoekverslag op uw site - Onze Boekverslagen - Boekverslag toevoegen