U kijkt nu naar de cache versie van het boekverslag : Bijvoorbeeld: De Volksdemocratie, De Liberale Democratie, De Sociale D - Machiavelli Ingezonden Door: Ludo Categorie:.
Deze versie komt van http://www.scholieren.be/huiswerk/show_stuk.php?id=1189 en is laatst upgedate op Onbekend.
De taal ervan is Maatschappijleer en het aantal woorden bedraagt 1544 woorden.

Inhoudsopgave:



Inhoudsopgave: 1

1. Inleiding: 2

2. Wie was Machiavelli en hoe zag zijn wereld eruit? 2

3. “Il Principe”: 3

4. Enkele kritieken op Machiavelli en zijn denken: 4

5. Eigen mening: 5

Bibliografie: 6







1. Inleiding:



De interpretatie van het begrip “democratie” en de invulling van de facetten die uit deze interpretatie volgen, vormen een belangrijk deel van wat men verstaat onder “burgerzin”.

Zo bestaan er verschillende typologieën van “democratie” (bijvoorbeeld: de volksdemocratie, de liberale democratie, de sociale democratie,…), maar elke typologie verschilt van de andere door de specifieke bestanddelen van de invulling.



Wat heeft het begrip “democratie” en de invulling ervan nu te maken met het onderwerp van deze verhandeling?



Niccolò Machiavelli werd/wordt door velen veracht en misprezen wegens zijn uitspraken… Hij heeft namelijk enkele boeken geschreven over hoe een goed staatshoofd zich dient te gedragen om zijn staat sterk en onafhankelijk te maken en zo te houden. Helaas is de bedoeling van Machiavelli in de loop der jaren zoek geraakt en wordt hij nu geïnterpreteerd als een gewetenloos en achterbaks persoon die het niet hoog ophad met de “democratie”. Zelfs in Van Dale’s Woordenboek der Nederlandse Taal wordt het Machiavellisme omschreven als ‘sluwe, gewetenloze staatkunde’.



Eerst en vooral zal de persoon Machiavelli naar voor gebracht worden alsook de wereld waarin hij leefde, dit met de bedoeling zijn beweegredenen te verduidelijken. Verder zullen er enkele punten uit zijn beroemdste of beter zijn beruchtste werk “Il Principe” (waarrond zoveel controverse is ontstaan) vernoemd worden. Als slot zullen hedendaagse kritieken op Machiavelli’s denken geformuleerd worden.





2. Wie was Machiavelli en hoe zag zijn wereld eruit?



Niccolò Machiavelli werd geboren in 1469 als zoon van Bernardo Machiavelli en Bartolomea Nelli. De familie behoorde tot de adelstand, maar was in de loop der jaren economisch achteruit gegaan en gaandeweg verarmd. Toch kregen de kinderen (Niccolò, een broer en twee zussen) de opvoeding en de opleiding die bij de stand hoorde.

Niccolò maakte aldus kennis met verscheidene Latijnse en Griekse auteurs. Hij gebruikte de literatuur om door te dringen in het menselijk denken, dit combineerde hij dan met het alledaagse leven en distilleerde daar zijn eigen visie op het leven uit.



Machiavelli werd benoemd tot hoofd van de tweede kanselarij van de Florentijnse Republiek na de dood van Savonarola in 1498. Zo was hij bevoegd voor de binnenlandse aangelegenheden en militaire zaken. Gedurende 14 jaar heeft hij dus de politiek van zeer dichtbij kunnen observeren en heeft hij zijn politieke denkbeelden kunnen ontwikkelen.

Hij bezocht in die periode onder andere Lodewijk XII, Cesare Borgia, Julius II,… Deze bezoeken hebben zijn politieke denkbeelden ook mee helpen vormen.



In 1513 schreef hij uiteindelijk zijn eerste meesterwerk “Il Principe” en bood het aan

aan de Medici’s, die het echter links lieten liggen en de auteur verbanden uit de stad. Hij stierf uiteindelijk alleen in 1527.



Machiavelli leefde dus in West-Europa rond 1500 na Christus. Dit is de periode van bloei, van de Renaissance en van het Humanisme. Deze periode wordt echter ook gekenmerkt door problemen en vernieuwingen.



Eén van de vernieuwingen is dat God nu niet meer centraal staat in het wereldbeeld, de mens heeft zijn plaats ingenomen. Luther, Savonarola en andere hervormers komen nu in opstand tegen het decadente leven in Rome.



Economisch en maatschappelijk gezien wordt de adel en de geestelijkheid van de troon gestoten door de burgerij en verplaatst de economische en commerciële activiteit zich naar de opkomende steden. Dit gaat ook gepaard met een technologische ontwikkeling .



Op politiek vlak is het in Europa op dat moment zeer onrustig. Frankrijk, Engeland, Spanje en Duitsland waren tot een min of meer nationale staat gevorderd na talloze oorlogen en waren druk bezig die te consolideren.

Op het Italiaanse schiereiland echter was er nog geen sprake van één staat. Italië was samengesteld uit verschillende stadstaten die elkaar onderling naar het leven stonden. De machtsverhoudingen wisselden voortdurend en hingen in grote mate af van steun uit het buitenland. Zo hadden de Franse invallen van 1494 en 1499 en de reacties van de verschillende vorstendommen hierop een grote invloed op Machiavelli. Ook de Spaanse inmenging in het Italiaanse politieke leven heeft Machiavelli beïnvloed bij het schrijven van “Il Principe”.





3. “Il Principe”:



Door Savonarola’s toedoen moesten de Medici’s Florence ontvluchten. Na zijn dood op de brandstapel nam onder andere Machiavelli de macht over gedurende ongeveer 14 jaar. In 1513 kwam de familie echter terug aan de macht en moest Machiavelli op zijn beurt de stad verlaten. “Il Principe” was oorspronkelijk bedoeld als een geschenk van Machiavelli voor de Medici’s om terug in de gratie van deze familie te komen.



Machiavelli was een overtuigde patriot en had het beste voor met Florence. Als het niet onder zijn leiding kon, dan moest iemand anders er maar voor zorgen dat de stad onafhankelijk en machtig werd en ook bleef. Met dit doel voor ogen schreef hij dan ook zijn handleiding. Door zijn studie van de klassieke auteurs en het observeren van het toenmalige politieke landschap, kreeg hij een beeld van de “ideale” leider en hoe die zich moest gedragen om in die woelige periode te overleven.



Die visie combineerde hij met een diepgaande studie van de verschillende soorten heerschappijen en de manier waarop deze verworven kunnen worden. Hij onderscheidde twee soorten heerschappijen: volksregeringen en alleenheerschappijen. Deze laatste zijn ofwel erfelijk ofwel nieuw. De manier waarop de machtsgebieden veroverd zijn, verschilt ook van staat tot staat. Dit kan gebeuren met andermans leger of met een eigen leger of door geluk of door kracht.



Vooral de alleenheerschappijen zijn belangrijk volgens Machiavelli en vooral de manier waarop daarbij de staat bestuurd en in stand gehouden moet worden. Maar hij beseft ook dat dit soms niet mogelijk is: om de welwillendheid van de inwoners te behouden in een bepaald machtsgebied, is het soms nodig om een gemengde vorm van heerschappij in te stellen.



Indien men gebruik maakt van andermans leger of financiële steun om een eigen machtgebied te veroveren, voorziet Machiavelli ook problemen. Zo zal men afhankelijk blijven van die steun en zal het onnoemelijk veel kosten om de geleverde steun te vergoeden. Daarom pleit Machiavelli voor een eigen nationaal leger, zonder militaire steun van iemand anders en zonder huurlingen.



Volgens Machiavelli is de kerk ondergeschikt aan de staat. Ook de verkoop van aflaten en dergelijke wordt door hem in een kritisch daglicht gesteld. Hierdoor jaagt hij de Kerk tegen zich in het harnas.



Machiavelli vergelijkt niet alleen de manieren waarop iemand aan de macht kan komen met alle voor- en nadelen en de verschillende heerschappijvormen, hij geeft ook tips wat te doen eenmaal men aan de macht is. Zo spreekt hij over vrijgevigheid en gierigheid, over wreedheid en barmhartigheid, over bemind en gevreesd worden,… Hetgeen hem hierin het meest verweten wordt, is dat hij ook het idee oppert dat een leider niet altijd zijn woord moet houden, dat er soms omstandigheden kunnen zijn waarbij men vriendelijk A zegt en dan uiteindelijk B doet.





4. Enkele kritieken op Machiavelli en zijn denken:



Vandaag de dag wordt Machiavelli vooral in verband gebracht met corruptie, totalitaire regimes en immoreel gedrag. De reden hiervoor is al enkele keren vermeld: zijn adviezen aan de Medici’s in “Il Principe”. Naar Machiavelli’s mening kon het verscheurde Italië alleen gered worden door een absolute monarchie. De vorst diende voor alles te streven naar macht en stond boven elke moraal.

Deze ideeën zijn altijd omstreden geweest en worden met cynisme, sluwheid en machtswellust geassocieerd. Het feit dat verraad soms moet kunnen volgens Machiavelli, maakt het er niet beter op.



Machiavelli’s pessimistische visie op de mens, de mens zou geneigd zijn tot het kwade van nature uit, wordt ook door meeste filosofen omstreden. Zo verketteren ze Machiavelli en zijn werk zonder de betekenis en de achtergrond te bekijken.



Om het compleet te maken heeft Machiavelli, zoals eerder gezegd, de Kerk tegen zich in het harnas gejaagd door enkele van zijn raadgevingen.

5. Eigen mening:



Machiavelli heeft volgens mij een zeer interessant werk geschreven en kan terecht beschouwd worden als een van de stichters van de politieke wetenschap. Hij is echter niet iemand die zomaar losse feiten opgeschreven heeft. Machiavelli stond op de eerste rij om te zien hoe alles misliep in Italië en is dan beginnen zoeken naar de oorzaken en mogelijke oplossingen, deels in de literatuur en deels in de geschiedenis.

Dit heeft hij gecombineerd in “Il principe”, waarin hij dus enerzijds de verschillende tekortkomingen opsomde en tegelijk ook mogelijke oplossingen formuleerde. Machiavelli heeft elk punt dan ook met verschillende voorbeelden geïllustreerd.

Machiavelli heeft dus niets nieuws geschreven: alles wat hij zei, bestond al ergens. Het geheel werd echter nergens samen toegepast.



Vanuit het huidige politieke en morele denken gezien, is het niet meer dan normaal om Machiavelli en zijn boodschap van toen te verwerpen. Zijn raadgevingen zijn nu niets waard en zouden terecht als verwerpelijk mogen worden bestempeld. Maar deze werden niet in ons tijdperk geschreven. Ik heb in de tweede paragraaf geprobeerd om een beeld te schetsen van de persoon Machiavelli en de wereld waarin hij leefde. Dit om duidelijk te maken dat die periode in de geschiedenis zeer verschillend was van de onze.



Ik ben van mening dat indien men een oordeel wil vellen over Machiavelli en wat hij gezegd heeft, dan moet men ook de wereld waarin hij leefde in acht nemen en niet zuiver de boodschap, zoals velen spijtig genoeg doen. Dan pas kan men Machiavelli echt naar waarde schatten en zal men veel minder geneigd zijn tot een negatief beeld van hem.







Bibliografie:



http://www.liberales.be



http://www.utm.edu/research/iep/m/machiave.htm



http://www.philosophypages.com/ph/macv.htm



Dooren F., Machiavelli, de heerser, Athenaeum – Polak & Van Gennep; Amsterdam 1999
Andere boeken van deze auteur:


Home - Contact - Over - ZoekBoekverslag op uw site - Onze Boekverslagen - Boekverslag toevoegen