U kijkt nu naar de cache versie van het boekverslag : J. Bernlef - Hersenschimmen.
Deze versie komt van http://www.collegenet.nl/studiemateriaal/verslagen.php?verslag_id=4036 en is laatst upgedate op Onbekend.
De taal ervan is Nederlands en het aantal woorden bedraagt 1361 woorden.

1.
J. Bernlef is een pseudoniem van Hendrik Jan Marsman. (St. -Pancras 14 jan. 1937)
Hersenschimmen.
De eerste uitgave komt uit 1984. Ik heb de 37e druk gelezen.
Motto: A touching dream to which we are all lulled
But wake from separately. -Philip Larkin.
Wat het precies betekent weet ik niet. Ik denk dat het vooral gaat om het samen en het alleen. Samen dezelfde droom in, ieder voor zich eruit. Iedereen zijn eigen ervaringen bij die droom. Misschien moet je het zien als het leven. Iedereen leeft in dezelfde wereld, maar we ervaren het allen op onze eigen manier.
Bernlef debuteerde als dichter met Kokkel (1960) en als proza├»st met Stenen spoelen (ook in 1960), waarvoor hij de Reina Prinsen Geerligsprijs kreeg. Hij heeft als redacteur bij de tijd-schriften Barbarber en Raster gewerkt. In 1973 schreef hij zijn eerste toneelstuk: Sterf de moord ofwel val dood. Hij schreef in 1974 het boek Bajesmaf en maakte in 1980 ook de documentaire De Ru├»nebouwer. Verder heeft hij boeken van Zweedse schrijvers vertaald.
Hij heeft zich vanaf het begin met de menselijke essentie beziggehouden: het geheugen, de identiteit, leven en dood.
Bernlef ontving de Constatijn Huygens prijs (1984), de AKO Literatuurprijs (1987) en de P.C. Hooft prijs (1994). Voor Hersenschimmen ontving hij de Diepzee prijs (1989)
Ik heb ook het boek Onder ijsbergen gelezen.
Ik vind dat het boek Hersenschimmen onder het genre psychologische romans valt.
2.
Maarten klein en zijn vrouw Vera Klein wonen, samen met hun hond Robert, in Gloucester, een plaatsje in Amerika niet ver van Boston vandaan. Hun kinderen Kitty en Fred zijn al een tijd het huis uit. Maarten en Vera komen uit Nederland, maar maarten ging voor IMCO (Intergovernmental Maritime Consultative Organisation) werken. Hij is al met pensioen en zijn leefwereldje is al flink gekrompen.

Maarten staat voor het raam te kijken waar de kinderen blijven, maar die komen niet want het is zondag. Hij geeft zijn vergeetachtigheid de schuld. Maar hij vergeet steeds meer. Het boek dat hij aan het lezen was en welk tijdstip van de dag het is. Vera begint zich zorgen te maken en gaat naar de dokter. Die verzint een methode om zijn geheugen wat op te trainen. Hij moet fotos bekijken en de herinneringen daarbij boven halen. Hij gaat echter nog steeds achteruit. Regelmatig vergeet hij zelfs zoveel, dat hij denkt dat hij in een heel andere tijd zit. Zo komen herinneringen van zijn vader weer boven, en vergeet hij dat die al lang dood is en gaat hij op een ochtend zelfs naar het gebouw toe waar hij vroeger voor zijn werk altijd vergaderde. Ook leidt dit tot pijnlijke momenten als hij bv. William, een jonge man die weleens komt helpen bij een klusje, vraagt hoe het met zijn hondje die een tijdje terug overreden is, gaat. Dit doet hij niet een keer maar meerdere keren, ondanks dat Vera gezegd had niet over de hond te begin-nen. Zijn geheugen gaat dus erg hard achteruit. De dokter zelf komt langs. Hij raadt aan om door te gaan met de fotos. Maarten herinnert zich dan weer situaties uit de oorlog zoals de hongerwinter en barst dan in tranen uit. Ook komen herinneringen aan zijn collega Karl Simic weer boven. Hij was de avond voordat die zelfmoord pleegde nog bij hem geweest en had hem dronken op bed gelegd. Vera kan de situatie niet alleen meer aan. Ze herkent haar eigen man soms niet meer, want die begint in een heel eigen wereldje te leven. Ze haalt hulp in huis.
Dat is Phil Taylor, die een hele zware eerste dag heeft. Telkens vergeet Maarten haar naam. Als ze achter de piano zitten ziet hij haar voor zijn oude pianolerares aan en legt zijn hoofd op haar schoot, iets wat hij altijd al had willen doen want hij had een oogje op zijn lerares. Hij ziet haar een paar keer als een vriendinnetje van Kitty en s avonds zelfs als Kitty zelf. Maarten wordt vastgebonden in bed zodat hij geen gekke dingen kan doen, maar hij poept dan in zijn broek, waardoor hij s nachts verschoond moet worden.
De volgende dag gaat hij stiekem weg, hij vergeet alleen zijn jas aan te trekken. Hij word bij het gebouw waar hij vergaderde gevonden door de vuurtorenwachter en terug naar huis gebracht. Hij heeft hoge koorts. De situatie is niet meer te houden. Hij gaat naar een verpleeg-tehuis. Het verhaal eindigt als Vera hem vertelt dat de winter bijna over is, en de lente er bijna aan komt, maar hij herkent zijn eigen vrouw niet meer.
3.
Het verhaal wordt verteld door een belevende ik-verteller. De spanning bestaat er vooral uit dat hij zich dingen niet meer kan herinneren die hij zich eerder in het boek nog wel kon herin-neren. Maarten ondergaat alles en is daarom ook de belangrijkste persoon in het verhaal. Langzamerhand leer je zowel Maarten als Vera kennen en zijn dus Round-characters. William Cheever, Phil Taylor en Karl Simic zijn allemaal flat-characters.
De vertelde tijd is 5 dagen en de verteltijd 3 uur. Het verhaal is chronologisch verteld. Wel gaat het verhaal soms terug in de tijd, maar dat zijn herinneringen en worden ook op die manier beschreven en zou ik dus geen flash-backs willen noemen.
Het verhaal speelt in de winter, dat je kunt zien als een tijd van verval.
Het is onwaarschijnlijk dat het verhaal in werkelijkheid ook had kunnen gebeuren. Ik weet toevallig het een en ander van dementie af en weet dus dat het vrij langzaam achteruit gaat en niet zo snel als in het verhaal. Dat is echter het enige wat ik er op aan te merken heb. Voor de rest is alles wat er gebeurdt ook in het echt mogelijk en zal ook voorkomen. Dus een erg realistisch boek.
Er zitten wel gebeurtenissen in het boek waar je om zou kunnen lachen. Zoals het zo snel vergeten van dingen. Ik vind het echter geen humor, maar vooral tragisch. Op die manier wordt de tragiek denk ik ook wat benadrukt. Je krijgt medelijden met de hoofdpersoon.
4.
Het thema van het boek is: Het in een isolement raken (door dementie en ouderdom)
Een motief is isolement.
Ruim veertig jaar ben ik met hem getrouwd. En dan opeens dit. Meestal gaat zoiets langzaam, geleidelijk. Maar bij hem is het opeens begonnen. .... Ik kan soms zo woedend en opstandig worden als ik zie hoe hij naar mij kijkt als uit een andere wereld. En dan weer ben ik alleen maar droevig en wil ik hem begrijpen.
Als je jong bent zoals jij valt dat moeilijk te begrijpen. Maar mensen zoals wij leven van onze herinneringen. Als die er niet meer zijn, is er niets meer. Ik ben bang dat hij zijn hele leven aan het vergeten is. En alleen met die herinneringen leven terwijl hij ernaast zit... leeg.
Is het leven terug? ...maar waar is zoiets gebleven? ...is er wel zoiets? ... of was gewoon alles inbeelding van het hoof? Hersenschimmen?
Wat ik niet meer kon vinden, maar me nog wel herinner is dat hij op een gegeven moment zegt: Zo gaat dat nou eenmaal als je oud wordt. Je leefwereldje wordt kleiner.
5.
Ik vond het een zeer goed boek. Het dementeren wordt door een belevende ik-persoon vertelt en dat maakt het erg aangrijpend. Je leeft met de ik-persoon mee en je weet wat hij en zijn vrouw allemaal door moeten maken. Dat zorgt ervoor dat er een hechte band tussen jou en de ik-persoon ontstaat. Bij sommige gedeelten van het boek moest ik zelfs even slikken en dat gebeurt bijna nooit. Dus vind ik dat dat wel aangeeft hoe erg ik meeleefde. En ik vind gewoon knap als je zo kan schrijven. Complimenten aan Bernlef. Een van de beste boeken die ik tot nu toe gelezen heb.
Andere boeken van deze auteur:


Home - Contact - Over - ZoekBoekverslag op uw site - Onze Boekverslagen - Boekverslag toevoegen