U kijkt nu naar de cache versie van het boekverslag : Onbekend - Esmoreit.
Deze versie komt van http://www.studentsonly.nl/uittreksels/bv.asp?BvID=280 en is laatst upgedate op Onbekend.
De taal ervan is Nederlands en het aantal woorden bedraagt 1655 woorden.

Samenvatting
1. Bibliografische gegevens

schrijver: Het verhaal van Esmoreit is overgebracht door het Hulthemse handschrift. Het heet het Hulthemse handschrift dankzij de Gentse bibliofiel Karel van Hulthem (1762-1832) die er de eigenaar van was. De schrijver is dus onbekend, maar waarschijnlijk heeft deze persoon meer dan tweehonderd teksten geschreven, omdat het handschrift van de verschillende teksten bijzonder veel op elkaar lijkt. Het verhaal Esmoreit is in de tweede helft van de 14e eeuw geschreven.
Een ander vermoeden is dat de schrijver een Brussels rederijker is geweest, Jan Dille. De heersende opvatting is dat hij uit het oostelijk deel van Zuid-Brabant komt, want in zijn werk zitten veel kenmerken van de Brabantse taal.
eerste uitgave: 14e eeuw
gelezen editie:
bezorger:

2. Feiten van het werk

opbouw: verzen in rijmvorm, schema
type: abel spel
genre: toneel
taal: Middelnederlands, veel Brabantse woorden
personages: Robbrecht, neef van de koning, zou troonopvolger zijn
Meester Platus, sterrenwichelaar en adviseur van de sultan
Sultan, vorst van Damascus
Damiët, dochter van de sultan
Koning, goedgelovige, oude man
Koningin, trots, stralend, vergevingsgezind
Esmoreit, zoon van koning en koningin
titel: Hoofdpersoon is titel
motieven: machtshonger, liefde, eer, trots, list, bedrog, standsverschil

3. Thema van het werk

Kwaad wordt met kwaad vergolden, maar zuivere harten vol deugd en trouw spannen de kroon (komt letterlijk uit de tekst).
Liefde overwint alles. Als je op God vertrouwt, kot alles goed. Eerlijk duurt het langst.


4. Periode waarin het werk geschreven is

In de Middeleeuwen zullen de meeste mensen positief hebben gedacht over het toneelstuk, omdat het toch wel speciaal was.
Maar enkele tientallen jaren na het abele spel, kwam het didactische toneel, waar de mensen echt wat van konden leren. Die zullen waarschijnlijk meer in trek zijn geweest dan het abel spel.
Het verhaal heeft een aantal onwaarschijnlijkheden in relatie met de werkelijkheid in de Middeleeuwen. De duidelijkste is, dat het echt onmogelijk was om 18 jaar door te brengen in een kerker van de Middeleeuwen. De omstandigheden waren echt vreselijk. Ook Esmoreit wordt opgevolgd door een klucht. De klucht heet Lippijn. In het verhaal van Esmoreit zijn ook de epiloog en de proloog te lezen. In de proloog wordt gezegd dat de mensen goed moeten opletten: 'Nu biddic u, heren ende vrouwen, Dat ghi wilt swighen ende hoeren.'

In de epiloog vertelt Platus dat er nog een klucht gespeeld wordt. Als het de mensen bevallen is, moeten ze morgen terugkomen.

5. Gegevens over de auteur

Het verhaal van Esmoreit is overgebracht door het Hulthemse handschrift. Het heet het Hulthemse handschrift dankzij de Gentse bibliofiel Karel van Hulthem (1762-1832) die er de eigenaar van was. De schrijver is dus onbekend, maar waarschijnlijk heeft deze persoon meer dan tweehonderd teksten geschreven, omdat het handschrift van de verschillende teksten bijzonder veel op elkaar lijkt. Het verhaal Esmoreit is in de tweede helft van de 14e eeuw geschreven.
Een ander vermoeden is dat de schrijver een Brussels rederijker is geweest, Jan Dille. De heersende opvatting is dat hij uit het oostelijk deel van Zuid-Brabant komt, want in zijn werk zitten veel kenmerken van de Brabantse taal.

6. Samenvatting van het werk

De koning van Sicilië is al oud en hij heeft nog geen zoon om hem op te volgen. De broer van de koning heeft wel een zoon.
Deze Robbrecht heeft dus recht op troonopvolging. Maar de vrouw van de koning krijgt toch nog een kindje, Esmoreit genaamd. Nu is troonopvolging door Robbrecht uitgesloten. Maar Robbrecht laat zich het rijk niet zomaar afnemen. Hij bedenkt een plan om Esmoreit te doden en de koningin de schuld te geven.
In Damascus vertelt de sterrenwichelaar Platus aan zijn koning dat hij iets afschuwelijks heeft gezien in de sterren. In de christenwereld is een kindje geboren dat later de koning van Damascus zal vermoorden, met zijn dochter trouwen en haar bekeren tot het christendom. Platus bedenkt een plan om dit niet te laten gebeuren. Door het christenkindje naar Damascus te halen en het daar op te voeden, zal de er geen gevaar meer dreigen voor de koning van Damascus. De koning keurt het plan goed en Platus gaat op zoek naar het prinsje.
Als Platus in Sicilië terechtkomt, ontmoet hij juist Robbrecht die op het punt staat om Esmoreit te doden. Op het moment dat Platus erachter komt dat dit het christenkindje is dat het gevaar voor zijn koning zal zijn, praat hij Robbrecht om, om het kindje niet te vermoorden, maar om het aan hem te verkopen voor duizend pond in rood goud. Robbrecht gaat hiermee akkoord, aangezien Esmoreit meegenomen zal worden naar Damascus. Platus is blij, omdat hij het prinsje heeft en Robbrecht is tevreden, aangezien hij nu weer troonopvolger is.
In Damascus wordt Esmoreit aan de dochter van de koning toevertrouwd. Zij heet Damiët en is slechts 18 jaar oud. Ze moet een moeder en zuster voor Esmoreit zijn. Ze denkt dat Esmoreit in de boomgaard gevonden is, waar hij te vondeling was gelegd.
Tegelijkertijd beweert Robbrecht in Sicilië dat de koningin Esmoreit heeft vermoord. Robbrecht zegt tegen de koning dat hij haar vaak heeft horen klagen over de oude koning. De koning gelooft Robbrecht boven zijn eigen vrouw en laat de koningin opsluiten in de kerker.
18 jaar later

Esmoreit is inmiddels 18 jaar oud en hij is zich nog steeds onbewust van zijn afkomst. Hij denkt dat hij een zoon van de koning van Damascus is, en dat Damiët (36 jaar oud) zijn zuster is. Op een dag hoort hij Damiët jammeren en hij luistert waar zij over klaagt. Damiët vraagt zich af waarom zij zoveel van Esmoreit houdt. Ze klaagt erover dat Esmoreit niet haar echte broer is, maar slechts een vondeling. Esmoreit heeft het allemaal gehoord en vraagt aan Damiët om uitleg. Ze zegt dat hij dit eigenlijk nooit had mogen weten. Ze is zo verliefd op Esmoreit. Het is wederzijds en Damiët wil met Esmoreit trouwen als haar vader dood is, zodat Esmoreit koning van Damascus zal worden. Esmoreit zegt dat het schandelijk is om als vondeling met de prinses te trouwen. Esmoreit besluit om gelijk zijn werkelijke ouders te gaan zoeken. Hij krijgt de mooie doek mee waarin hij gevonden is. Misschien herkent zijn moeder hem hieraan. Esmoreit belooft om terug te komen als hij zijn ouders gevonden heeft.
Esmoreit komt op Sicilië. Zijn moeder ziet hem vanuit de gevangenis en herkent hem aan de doek om zijn hoofd. Esmoreit gaat snel op weg naar de koning.
Robbrecht heeft gehoord dat Esmoreit terug is en komt aangelopen. Hij verraadt zichzelf echter niet en haalt op bevel van de koning de koningin na 18 jaar uit de kerker. Zij vergeeft de koning, aangezien ze overspoelt is door geluk. Want ze heeft haar kind terug. Esmoreit zweert dat hij niet zal rusten voordat diegene, die hem en zijn ouders dit leed heeft aangedaan, gestraft is. De koning wil dat Esmoreit zich bekeert tot het christelijk geloof. Esmoreit gaat hiermee akkoord.
Damiët in Damascus vraagt zich af waar Esmoreit gebleven is en gaat hem samen met Platus, als pelgrim verkleed, zoeken. Als ze op Sicilië komen herkent Esmoreit haar. De koning belooft afstand te doen van de troon voor Damiët en Esmoreit. Platus herkent Robbrecht van 18 jaar geleden. Platus vertelt hoe hij Esmoreit van Robbrecht kocht op het moment dat hij hem wilde doden. Robbrecht zegt dat hij zwaar beledigd is door deze onzin, en daagt Esmoreit uit voor een gevecht. Maar zonder pardon wordt Robbrecht opgehangen.

7. Socioculturele invloeden in het werk

Christendom en Mohammedaanse godsdienst. Bekering. Huwelijken binnen vorstenhuizen. Verraad aan het hof.

8. Waardering

cultuurhistorisch: Het belangrijkste kenmerk van die tijd, namelijk de verschillen tussen het christendom en de heidenen, krijgt ook in dit toneelstuk de meeste aandacht. Ook in die tijd gingen de meeste toneelwerken of andere literatuur over vondelingen, christelijke en heidense grootheden, de liefde tussen een christen en een heiden, zoals ook in Esmoreit het geval is. Ook in de Esmoreit hebben de christenen duidelijk waardering voor de oosterse cultuur. Daardoor staan Moslims en christenen als vijanden tegenover elkaar, al is wederzijdse waardering en bewondering niet uitgesloten. Huwelijken, al dan niet na ontvoering van de bruid, zijn in de literatuur niet zeldzaam; maar dan is wel de bekering tot het Christendom vereist, dat vanzelfsprekend superieur wordt geacht aan de heidense dwalingen van de Islam.(Duinhoven:33)
Door deze waardering zijn Deze verschillen tussen beide godsdiensten zijn eigenlijk alleen maar bedoeld om een bepaalde sfeer op te wekken en om een goed verhaal voor de toehoorders op het toneel te brengen:

De tegenstelling tussen West en Oost of tussen kerstenrijc en heydenesse groeit niet uit tot een motorisch element, omdat ze geen enkel probleem oproept. Esmoreit gaat zonder verpinken in op het verzoek van zijn vader de vreemde goden af te zweren en te geloven in God, de schepper van hemel en aarde. Over Damiët wordt zelfs met geen woord gerept, zo evident was het dat zij zich zou bekeren. Dit moge ons verwonderen, maar voor de auteur en voor het publiek was de tegenstelling tussen deze twee werelden meer uiterlijk dan innerlijk en krijgt ze aldus voor al een sfeerscheppende waarde. Toch staat ook dit abelspel volledig in het licht van de theocentrische levensopvatting van de middeleeuwer. Dit blijkt niet alleen uit de gebeden van de koningin maar ook uit het eerste gebed van de zogezegd bekeerde Esmoreit, die onmiddellijk God om bescherming smeekt voor Damiët.
Dat er in het verhaal eigenlijk geen probleem bestaat van welke godsdienst je bent, blijkt ook als je kijkt naar de volgende feiten:
1. Er wordt nergens negatief gesproken over de sterrenwichelarij van Platus.
2. Platus wordt op zijn woord geloofd als hij zegt dat Robbrecht een huichelaar en bedrieger is.
3. Het is de christen Robbrecht die de bedrieger is.
4. Over de bekeringen van Esmoreit en Damiët en hun toekomstige huwelijk wordt vrij makkelijk gedaan. Je hoort namelijk nergens dat er iemand op tegen is, terwijl daarom eigenlijk het toneel is begonnen, want daarom nam Platus, Esmoreit mee naar Damascus.
didactisch: In multiculturele klassen, en waar zijn die tegenwoordig niet, is dit leuk om te doen. Ook om te laten zien dat de gedachten van die tijd toch heel erg lang meegaan.
esthetisch: Het eind-goed-al-goed-idee spreekt mij wel aan in de Middeleeuwse literatuur. De taal wat minder vanwege de moeilijkheidsgraad. Taalkundig is het weer interessant.


Andere boeken van deze auteur:


Home - Contact - Over - ZoekBoekverslag op uw site - Onze Boekverslagen - Boekverslag toevoegen