U kijkt nu naar de cache versie van het boekverslag : Stuk - Samenvatting: Middeleeuwen.
Deze versie komt van http://www.scholieren.be/huiswerk/show_stuk.php?id=656 en is laatst upgedate op Onbekend.
De taal ervan is Geschiedenis en het aantal woorden bedraagt 1257 woorden.

Geschiedenis Structuur van de Cursus




F. De middeleeuwen


F3 Kerk en Christendom


1. De Kerk wint aan macht en prestige


2. Europa rijk aan kloosters en gelovigen


3. Verlies aan macht en prestige


Onder de loep: De Kruistochten


F4 Vorsten strijden om de macht


1. De 'staat' bestaat niet in de Middeleeuwen


2. De Franse Capetingers bouwen hun macht uit


3. De Engelse koning moet inspraak dulden


4. De macht van de keizer neemt af door de Investituurstrijd


5. De Honderdjarige oorlog (1337-1453)


F5 De Nederlanden


1. Vlaanderen en Brabant groeien uit tot machtige vorstendommen


2. De standenvertegenwoordigingen beknotten de vorstelijke macht




F6 Cultuur in de Middeleeuwen




F3.1. De Kerk wint aan macht en prestige


wantoestanden bij de Kerk: slecht opgeleide priester, wanbeheer in kloosters ...


à weinig christelijke bezieling


è vernieuwing vanuit Cluny (Bourgondië)


® de kerk wint opnieuw aan macht en prestige


® sober leven bij de kloosterlingen


® meer dan 1000 Cluny-kloosters in de 12° eeuw


® enorme rijkdommen


PROBLEMEN:à conflict tussen de kerk en de Duitse keizer è INVESTITUURSTRIJD


à conflict met de Kerk in het Oosten


è OOSTERS SCHISMA: in 1054 splitst de Christelijke Kerk in:


- katholieke Kerk met een paus (taal: Latijns)


- orthodoxe Kerk met een patriarch (taal: Grieks)




F3.2. Europa rijk aan kloosters en gelovigen


Nieuwe kloosterorde: Benedictijnen à Cîteau à Cisterciënzers Ora et Labora


à La Trappe à Trappisten (abdijen)


Nieuwe bedelorden (orden die kiezen voor het arme, de zwakkere:


- Franciscanen (Francisus v. Assissi)


- Capucijnen – Conventuelen


- Dominicanen – Dominicus è strijdt tegen ketters ó Katharen


Motieven om in het klooster te gaan ?


- verheven


- bastaardkinderen


- bestaanszekerheid


- grote invloed op de gewone man


Onstaan van devotie:


o heiligenverering o kaarsen branden


o medailles o noveen (9 dagen bidden)


o processies o bijgeloof, duivels, ketters


o verschijningen


è De Kerk ritmeert het leven


F3.3. Verlies aan macht en prestige


oorzaak: de Kerk wordt geldverslindend è te grote zelfzekerheid


gevolg: ° Westers Schisma (spanningen en splistingen binnen de Katholieke Kerk)


° ketterijen: Wycliff, Huss (invloed op Luther-protestantisme)


PAUSEN TE AVIGNON


Onder de loep: De Kruistochten


ontstaan:


buiten Europa binnen Europa


bedreiging Byzantium Frankrijk, Spanje


¯ ¯


oproep paus 1° kruistocht Reconquista (heroveren van christelijk gebieden)


motieven: religie, drang naar vrijheid, avontuur, zucht naar weelde, rijkdom, handel, politiek


resultaat: - buiten Europa: mislukte kruistochten


- binnen Europa: volledige vernietiging van van ketters en islam


Gevolgen:


- versterking pauselijk gezag


- zwakkere Europese adel


- stijging internationale handel


- Arabische cultuur minder vreemd




F4.1. De 'staat' bestaat niet in de Middeleeuwen


- geen nationalisme


- verbondenheid met doopstad of doopgewest


- de macht van de vorst is onrechtstreeks (leenmannen)




F4.2. De Franse Capetingers bouwen hun macht uit


à Hugo Capet wordt de koning van Frankrijk


à Capetingers breiden hun macht uit dankzij:


- het geloof van de Fransen dat de zalving van de koning een sacrament is


- de steun van de Kerk


- een probleemloze opvolging gedurende 2 eeuwen


- de rol als scheidsrechter in feodale conflicten


- de toepassing van het Romeins recht


à in 1066 wordt de hertog van Normandië koning van Engeland


è de Engelse koningen verwerven grote lenen in Frankrijk ó conflicten met de Franse koning


è 1214: Bouvines: de Franse koning Filips II August verslaat de Engelsen en hun bondgenoten en verkrijgt vele Engelse lenen in Frankrijk terug


Þ een groeiende macht van de Capetingers tussen de 11de en de 13de eeuw




F4.3. De Engelse koning moet inspraak dulden


De Normandische hertog Willem de Veroveraar wint de slag bij Hastings en wordt koning van Engeland.


Zijn beleid:


- invoering van de feodaliteit (de koning behoudt de controle over het bestuur)


- oprichting van een administratie ("Domesday book"/kadaster)


è een efficiënte belasting innen


Beleid opvolgers:


- oprichting van een rekenkamer "Exchequer"


- rechtspraak: the common law


- hofraad: 'council': verleent advies aan de koning


- sheriffs vertegenwoordigen het koninklijk gezag in 'shires'


Bouvinesà1215à Magna Carta à Jan Zonder land: beperking van de koninklijke macht


- ontwikkeling van een parlementair stelsel in de 13de eeuw met een hoger huis en een lager huis


§ uitvaardiging van wetten


§ goedkeuring van belastingen


§ rechtbank




F4.4. De macht van de keizer neemt af door de Investituurstrijd


Keizer Otti I (936-973) en zijn opvolgers steunen de Rijkskerk


à betrouwbare bisschoppen krijgen belangrijke lenen toegewezen


Voordeel: het leen is niet overerfbaar


à de keizer krijgt trouwe leenmannen op voorwaarde dat hij de bisschoppen mag benomen


11e eeuw de Kerk verzet zich tegen de benoeming (investituur) van geestelijken door leken (iemand die niet gewijd is)


ó Rijkskerk (kerk met rechtstreekse inmenging door de bestuurders van de Staat)


ó macht van de Keizer


Paus ó Keizer


geestelijke macht ó wereldlijke macht


Gevolg: INVESTITUURSTRIJD


Compromis: concordaat van Worms (1122)


§ de geestelijkheid benoemt de abten en de bisschoppen


§ de keizer of de koning verleent de wereldlijke benoeming


Gevolgen:


§ de prinsbisschoppen stellen zich nog onafhankelijker op tov de keizer


§ na 1250 versnippert Duitsland in honderden delen


Prinsbisdom: leen dat bestuurd wordt door een geestelijke




F4.5. De Honderjarige oorlog


I. Oorzaken:


§ een conflict tussen Engeland en Frankrijk over Guyenne en Gascogne (Engelse lenen in Frankrijk)


§ de Engelse koning Edward III (1327-1377) vreest de groeiende macht van de Engelse edelen in het parlement


è Edward III kiset voor oorlog (afleiding)


à krijgt de steun van revolutionair bewind in Vlaanderen o.l.v. Jacob van Artevelde


à hij weet dat Vlaanderen economisch afhankelijk is van de invoer van Engelse wol


è Edward III rechtvaardigt de oorlog: hij is nauwer verwant aan de vorige Franse koning Karel IV dan Filips VI


è Filips VI verdedigt zijn rechten op de Franse troon


à Edward III is nauwer verwant aan Karel IV, maar in vrouwelijke lijn


oorlogàwapenstilstandàvredeàoorlogàbestandàoorlog ...


II. Belang van Jeanne d'Arc


Jeanne d'Arc groeit uit tot het nationale symbool van Frankrijk


1453: Engeland is al zijn Franse bezittingen kwijt behalve Calais


è Einde van de 100-jarige oorlog














F5.1. Vlaanderen & Brabant groeien uit tot machtige vorstendommen


- verzwakking van het centraal gezag vanaf de 9e eeuw


- de Gouwgraven en hertogen vullen machtsvacuüm op


- regionale vorstendommen pogen een eigen territorium op te bouwen door:


· oorlog


· huwelijkspolitiek


· aankopen van heerlijkheden


- belangrijke vorstendommen in de Zuidelijke Nederlanden in de 14e eeuw


- graafschappen: Henegouwen, Namen


- hertogdommen: Luxemburg, Limburg, Brabant


- prinsdom: Luik


- Vlaanderen bestaat uit:


¨ Kroon-Vlaanderen: het leen van de Franse koning


¨ Rijks-Vlaanderen: het leen van de Duitse keizer


- Brabant komt voort uit het gouwgraafschap Leuven


F5.2. De standenvertegenwoordigingen beknotten de vorstelijke macht


- In de 14e eeuw ontwikkelen zich standenvertegenwoordigingen


à vertegenwoordigers van: - geestelijkheid


- adel


- 3e stand


ze kunnen de buitengewone belastingen (=beden) van de vorsten goed- of afkeuren è drukkingsmiddel (Gent, Brugge, IeperàGybe)




F5.3. De Bourgondische hertogen vormen een 'statenbond'


Franse koning schenkt Bourgondië aan zoon Filips de Stoute (1363)


Voordelen


- liever eigen hertog dan verre koning die met hun belangen geen rekening houdt


- koning beschikt over een leenman aan zijn oostgrens, die hij volledig kan vertrouwen


- Filips de Stoute krijgt een taak en inkomen die passen bij zijn waardigheid


Filips de Stoute trouwt Margaretha van Male (dochter en opvolger van Vlaamse graaf)


è Filips de Stoute verenigt de Nederlandse gewesten in een personele unie


d.w.z. ze zijn onafhankelijk maar hebben dezelfde vorst


è Karel de Stoute wordt overmoedig en voert voortdurend oorlog


verovert Lotharingen è sneuvelt bij Nancy en verliest Lotharingen en Bourgondië


in de 15e eeuw: sterke inspraak in bestuur


à Bourgondische hertogen willen eengemaakte Bourgondische staat


è conflicten met steden en gewesten


à Overkoepelende rechtbank: Parlement van Mechelen


1464: Filips de Goede


- roept als eerste afgevaardigden van de verschillende gewestelijke standenvertegenwoordigingen bijeen in de Staten-Generaal


- bindt hoge adel aan zich door oprichting van de Orde van het Gulden Vlies, prestigieuze ridderorde


- in een gewest ambtenaren die uit ander gewest afkomstig zijn è dienen vooral hertogelijke belangen


- koopt rijke patriciërs om in steden dr allerlei ambten en financiële voordelen te schenken


- regelt huwelijke tussen adellijke families en patricische families om een elite te creëren die de Bourgondische belangen zal beschermen


1477: dood van Karel de Stoute è Maria van Bourgondië 2 problemen


- Franse koning Lodelijk XI verovert Bourgondië en Nederlandse steden


- deze willen haar niet helpen want ze respecteert hun oude privileges niet


- ze trouwt dan op zoek naar steun van Maximiliaan van Habsburg, zoon v/d Duitse keizer


è Onze gewesten in handen van de Habsburgers, een machtige Duitse familie


- Maria krijgt uiteindelijke toch nog steun en kan zo Franse dreiging afwenden


- Maximiliaan en Maria moeten kortstondig stoppen met de centralisatiepolitiek van hun voorgangers, maar de Bourgondische statenbond blijft bestaan.


- opvolgers kunnen daarop voortbouwen en v/d Nederlanden proberen een eengemaakte staat te maken




Onder de loep: De Guldensporenslag


- Graaf Gwijde van Dampierre kiest kan van het volk


- hoopt zo macht te versterken ten koste van die stedelijke leiders


- patriciaat en deel van de adel verkiest de leenheer van de graaf,Filips IV de Schone (FRk)

Andere boeken van deze auteur:


Home - Contact - Over - ZoekBoekverslag op uw site - Onze Boekverslagen - Boekverslag toevoegen