U kijkt nu naar de cache versie van het boekverslag : Ferdinand Bordewijk - Karakter.
Deze versie komt van http://www.collegenet.nl/studiemateriaal/verslagen.php?verslag_id=7743 en is laatst upgedate op Onbekend.
De taal ervan is Nederlands en het aantal woorden bedraagt 9730 woorden.

Ferdinand Bordewijk - Karakter

Beoordeling Ornée & Vermeer Tekstbureau



Karakter



Bordewijk, F. (1884-1965)



Structuur.

Er is geen voorwoord of nawoord, maar het boek bestaat

uit vele hoofdstukken.

Neen : Jacoba Katadreuffe, een 18-jarige dienstbode,

bevalt in Rotterdam van een zoon, Jacob Willem

Katadreuffe. De vader van het kind is Jacoba's vroegere

werkgever, de deurwaarder A. B. Dreverhaven. Iedereen

zegt haar hulp te zoeken en de vader tot onderhoud te

verplichten, maar ze is koppig en zegt « neen ».

Jeugd : Jacoba en haar zoon leven in armoede tussen de

laagste bevolkingsklassen. Ze hebben het steeds

moeilijk, maar ondanks dat probeert ze haar zoon goed op

te voeden en weg te houden van de marginalen.

Jeugd : De twee verhuizen naar een betere buurt. Om geld

te verdienen, gaat Jacoba handwerkjes maken. De jongen

is inmiddels al 21 jaar ; samen wonen ze bij Jan Maan,

Jacoba's vroegere commensaal.

Een faillissement : De jonge Katadreuffe opent een

sigarenwinkel in Den haag, maar na 5 maanden is hij al

failliet. Hij gaat terug bij zijn moeder wonen ; Dan

komen de deurwaarder en de curator. De deurwaarder blijkt

zijn vader te zijn.

Gevel en kantoor : Katadreuffe moet naar de curator met

de melding van al zijn schulden. Hij moet ook zijn

enkele bezittingen, namelijk zijn dierbare boeken,

meebrengen. Jacob Willem heeft een enorm ontzag voor het

advocatenbureau. Hij droomt ervan om er ooit ook te

kunnen werken. Hij ziet ook zijn vader en hij is

geïmponeerd door zijn machtig voorkomen.

Een vriend : Jan Maan is Katadreuffes beste vriend. Jan

heeft wel communistische ideeën, maar kan Katadreuffe

niet beïnvloeden. Het faillissement wordt tegen alle

verwachtingen in opgeheven en hij krijgt zelfs een baantje

bij de curator.

Het weten tot t : Hij wordt aangenomen als typist bij De

Gankelaar en zijn faillissement wordt nietig verklaard.

Hij is ook een leergierig iemand en daarom leest hij in

zijn lexicon dat maar gaat tot de letter t.

Een begin : Hij krijgt ook de kans om in te trekken voor

12 gulden bij de conciërge van het advocatenkantoor.

Deze kans grijpt hij, maar de kamer vindt hij toch wat

ongezellig en donker.Zoals gewoonlijk geeft zijn moeder

geen commentaar op deze beslissing.

De eerste maanden : Hij verricht fantastisch werk en hij

boekt veel vooruitgang omdat hij veel oefent.

De eerste maanden: Katadreuffe komt te weten dat hij

dankzij zijn vader in dienst genomen is. Hij snapt

alleen niet waarom zijn moeder zo zwijgzaam is over zijn

vader. Hij komt ook te weten dat Dreverhaven beroemd is

geworden door het befaamde scheepsbeslag.

Het eerste jaar: Hij beseft dat hij nog maar onderaan de

ladder staat, maar hij is klaar om op te klimmen. Met De

Gankelaar kan hij goed opschieten, want Katadreuffe is

geïnteresseerd in zijn filosofische opvattingen.

"Katadreuffe was zelf nog een karakter in wording; hij

onderging een late groei naar volwassenheid."

Het eerste jaar: Zijn moeder takelt langzaamaan af: haar

gezondheid verslechtert, haar werkjes brengen steeds

minder geld op,... Ze wil wel dat haar zoon vooruit zou

komen in zijn leven. Ze wil ook dat Jan Maan voor altijd

bij haar blijft. Katadreuffe studeert nu Nederlands,

moderne talen,... Hij wil absoluut advocaat worden.

Enkel Jan Maan is op de hoogte van zijn toekomstplannen.

Vanaf nu geeft hij elke maand 15 gulden aan zijn moeder

als huishuur.

Dreverhaven: Dreverhaven is een koele deurwaarder.

Medelijden staat niet in zijn woordenboek. Hij draagt

constant een jas en hoed. Katadreuffe gaat op een avond

op bezoek bij zijn vader. Dreverhavens eerste woord tot

zijn zoon is "en". Een doodsimpel woord dat

uitgesproken werd met de stem van een Caesar.

Katadreuffe en Dreverhaven: Katadreuffe krijgt een

oproeping toegestuurd van de Maatschappij voor

Volkskrediet. De voorzitter ervan blijkt zijn vader te

zijn. Katadreuffe was vergeten zijn schulden van het

faillissement af te betalen, maar hij weigert om van

iemand geld te lenen. Dreverhaven is zeer hardvochtig en

verleent zijn zoon geen genade. Er ontstaat een heftige woordenwisseling.Dreverhaven legt een dolk op zijn bureau. Katadreuffe steekt de dolk in het bureau .De jongen loopt woedend weg.

Ten tweeden malen: Katadreuffes faillissement wordt voor

de tweede keer uitgesproken. Wever is nu zijn curator.

Dankzij De Gankelaar verliest hij zijn meubels niet en

houdt hij toch nog iets over van zijn loon.

Stroomkoning, de baas van het advocatenkantoor, heeft

trouwens al beloofd dat hij in dienst mocht blijven.

Zaken en liefde: Hij lijdt toch erger dan hij gedacht

had onder het faillissement. Hij wil er zo snel mogelijk

vanaf zijn en daarom geeft hij nu ook zijn loonsverhoging

aan de curator. Rentenstein, een collega van hem, is

jaloers op hem omdat hij steeds beter wordt. Tussen de

twee hangt een zekere spanning. Juffrouw Te George,

de bureauchef van Stroomkoning, zoekt toenadering tot

Katadreuffe en op het eerste gezicht klikt het tussen

beiden.

Kleurloze tijd: Lorna Te George is nog steeds verliefd

op hem, maar haar liefde wordt niet beantwoord. Na de

zomer wordt het faillissement afgewikkeld. Wever wil

hem nog extra geld geven, maar de koppige jongen weigert

dit resoluut. De baas van de maatschappij Cadwaller,

Countryside and Countryside, komt logeren bij

Stroomkoning. Katadreuffe heeft echt spijt dat hij geen

Engels kan spreken.

Katadreuffe en Dreverhaven: Jan Maan is nog altijd een

enorme voorstander van het communisme, dat in Rotterdam

steeds meer aanhang verwerft. Jacoba krijgt bezoek van

een oude, goede vriend, namelijk de schipper Harm Knol

Hein. Katadreuffe heeft geld nodig om zijn studies, die

trouwens goed verlopen, te bekostigen. Hij gaat naar

zijn vader om 2000gulden te lenen en ongelooflijk maar

hij krijgt ze.

De weg naar Leiden: Het eerste jaar gaat de weg naar

Leiden van Katadreuffe over rozen. Zijn studies lukken

goed en op kantoor mag hij ook al eens een zaak van

Rentenstein overnemen. Hij is nog altijd vastbesloten om

advocaat te worden.

Zaken, liefde, fraude: Katadreuffe heeft een tweede

echte ontmoeting met Lorna Te George. Enkele dagen later

ziet hij haar op het strand met een andere man. Ondanks

het feit dat hij nog geen relatie heeft met Lorna, is

hij toch stik jaloers. Rentenstein wordt betrapt op

frauderen en wordt natuurlijk ontslagen. Achteraf blijkt

dat Dreverhaven er voor iets tussen zat.

De weg naar Leiden: Katadreuffe krijgt de job van

Rentenstein, maar koppig weigert hij zijn

loonsverhoging, omdat hij vindt dat hij ze niet

verdient. Stilaan begint hij zich te overwerken. Zenuwen

bepalen zijn leven. Tussen hem en Te George is er een

zekere spanning. Juffrouw Sibculo, de typiste, is

verloofd, maar eigenlijk is ze ook verliefd op

Katadreuffe.

Katadreuffe en Dreverhaven: Opnieuw vraagt Dreverhaven

het faillissement aan van zijn zoon. Katadreuffe beseft

nu dat zijn vader hem er wil inluizen. Hij en Carlion,

een goed advocaat van het kantoor, gaan naar Mr.

Schuwagt en de rechtbank. Het verzoek tot

faillietverklaring wordt van de hand gewezen. 's Avonds

gaat hij wandelen en zonder het te beseffen staat hij

plots voor het huis van zijn vader, die hem trouwens

gevolgd was. Deze keer laat de jongen zich niet afpoeieren en

hij komt uit voor zijn eigen mening waarvan Dreverhaven

zelfs even verbaasd is.

Zorgen: Katadreuffe slaagt met glans voor zijn

staatsexamen. Op het kantoor wordt dan ook een feestje

voor hem georganiseerd. Lorna Te George is er ook.

Stilletjes verlaat ze de groep, maar hij merkt haar

vertrek nog net op tijd op. Hij roept haar achterna en

eventjes hebben ze nog oogcontact. Dan vertrekt ze. De

volgende dag is ze ziek en de dag daarna valt haar

ontslagbrief in de bus. Ze kon duidelijk niet leven met

haar onbeantwoorde liefde voor Katadreuffe. Die nacht

bloedt hij uit zijn mond. Hij gaat naar de dokter en die

zegt dat het van de maag komt. Hij moet het vanaf nu wel

wat rustiger aan gaan doen.

De weg door Leiden: Op kantoor gaan de zaken steeds

slechter: De Gankelaar vertrekt naar Indië, de advocaat

Piaat sterft plotseling,... Katadreuffe verhuist ook. De

donkere kamer roept veel te veel herinneringen op aan

Lorna. Zijn studieijver wordt beloond: hij slaagt voor

het kandidaatsexamen.

Dreverhaven: De gezondheidstoestand van Jacoba gaat

sterk achteruit. Dreverhaven doet haar nog eens een

huwelijksaanzoek, maar ze weigert. Dreverhaven beseft

ondertussen ook al dat zijn zoon groot zal worden. Hij

begint meer en meer zijn positie van deurwaarder te

misbruiken en hij schept er zelfs genoegen in. Op een

dag staan vader en zoon tegenover elkaar in de

rechtbank, maar geen van beiden wint de zaak.

Zaken en feest: Op kantoor krijgt hij steeds meer

verantwoordelijkheid. Op een avond is er een feest voor

Stroomkoning die 40 jaar advocaat is. Maar Katadreuffe

amuseert zich niet echt. Hij spreekt liever Engels met de jonge Countryside.

De heuvel: De dag voor zijn examen komt hij Lorna tegen

die nu moeder en mevrouw Telger is geworden. Nu pas

bekent hij openlijk zijn liefde voor haar.

Dreverhaven en Katadreuffe: Hij slaagt voor zijn examen en kan dus

eindelijk advocaat worden. Maar tegen zijn toelating als

advocaat wordt een bezwaar ingediend door zijn vader.

Katadreuffe gaat naar de rechtbank en weerlegt al de

tegenargumenten. Hij verkrijgt zijn toelating. Daarna

gaat hij naar zijn vader voor een laatste afrekening.

Hij erkent hem niet meer als vader, hij bestaat niet

meer voor hem. Katadreuffe komt ook te weten dat zijn

moeder zijn maandelijkse huishuur voor hem opzij heeft

gezet.



Grondmotief en titelverklaring.

Het hoofdthema van het boek is de strijd tussen vader en

zoon. Dreverhaven, de vader van Katadreuffe, zet alles

op alles om zijn zoon in moeilijkheden te brengen.

Katadreuffe slaagt er toch in om ondanks een

faillissement en leningen hogerop te komen en advocaat

te worden. Als Katadreuffe de strijd met zijn vader

denkt gewonnen te hebben, zegt Dreverhaven hem dat hij

het uiteindelijk was die zijn zoon zo'n goede baan heeft

bezorgd. Zo komen we ook ineens bij de titelverklaring,

want het verhaal draait enerzijds rond het vormen van

Katadreuffes karakter en anderzijds rond het

onveranderlijke karakter van Dreverhaven en Jacoba. De

titel heeft betrekking op het vitalistische element van

wilskracht, doorzettingsvermogen en minachting van

zwakte. De titel onthult dus iets over het grondmotief.

a)Bespreking van de personages.

Jacob Willem Katadreuffe heeft een sterke wil en is een

echte doorzetter. Het doel in zijn leven is advocaat te

worden en hij doet er alles voor. Hij zal zijn vader

laten zien dat hij hem niet nodig heeft. Bij al zijn

ambities vergeet hij hierbij zelfs zijn liefde voor

Lorna Te George, een secretaresse van kantoor. Later

krijgt hij hier spijt van als hij haar als moeder en

gehuwde vrouw ontmoet.

Dreverhaven is de vader van Katadreuffe. Hij is een

wrede deurwaarder die meedogenloos is voor iedereen.

Ondanks zijn wreed karakter heeft hij Jacoba

verschillende huwelijksaanzoeken gedaan en haar een

lange periode geld toegestuurd.

Jacoba Katadreuffe heeft ook een heel sterke wilskracht.

Ze wil nooit door anderen geholpen worden, want ze wil

haar eer hoog houden.

Jan Maan is de beste vriend van de jonge Katadreuffe.

Jan is niet zo leergierig als hij. Hij is ook een enorme

aanhanger van het communisme.

b) Relaties van de personages onderling.

Tussen vader en zoon is er een constante strijd.

Dreverhaven wil zijn zoon belemmeren in het bereiken van

zijn doel. In het begin laat Katadreuffe zich door zijn

vader overdonderen, maar naarmate het verhaal vordert,

wordt hij zelfzekerder en durft hij zijn eigen mening te

verwoorden. Op het einde zegt hij zijn vader ook dat hij

niet meer bestaat voor hem. Dreverhaven zegt dan dat hij

alles had tegengewerkt om zijn zoon te sterken in zijn

karakter.

Tussen Katadreuffe en zijn moeder is er slechts een

oppervlakkige relatie. Zijn moeder is eerder zwijgzaam

en ze zegt hem nooit haar eigen mening over zijn

plannen. Ondanks dat, bezoekt hij haar toch elke week.

Zij wil wel dat hij het ver schopt, maar dat zegt ze hem

nooit. Ze hebben beiden een sterk karakter en geen van

beiden wil wijken voor de andere en dat leidt soms tot

botsingen. Hij noemt haar ook nooit moeder, maar praat

altijd over haar vanop een afstand. Hij gebruikt de

termen "ze" en "haar".

Katadreuffe heeft een hele goede vriend, namelijk Jan

Maan. In het begin wil Katadreuffe hem van alles

bijleren uit zijn boeken, maar na een tijdje beseft hij

dat dat bij Jan geen zin heeft. Jan is een aanhanger van

het communisme en hij neemt Katadreuffe zelfs mee naar

hun bijeenkomsten, maar ondanks hun goede vriendschap

laat Katadreuffe zich toch niet ompraten om voor het

communisme te kiezen.

Bespreking van plaats en ruimte.

Het grootste deel van het verhaal speelt zich af in

Rotterdam. Katadreuffe woont ook 5 maanden in Den Haag.

Voor zijn studies en examens moet hij naar

Leiden, maar Rotterdam blijft altijd zin uitvalsbasis.

Tijdens heel het verhaal worden ook verwijzingen gemaakt

naar de enorme kloof die er in die periode (= de periode

tussen de Eerste en de Tweede Wereldoorlog )was tussen

de rijken en de armen. Naarmate Katadreuffe de sociale

ladder beklimt, komen we meer en meer in contact met de

leefsituaties van de verschillende bevolkingsklassen.

Het speelt zich ook af in de periode waarin het

communisme zijn intrede doet en steeds meer

belangstelling krijgt van de Nederlandse bevolking. Bv.

Jan Maan.

Bespreking van tijd.

De vertelde tijd zijn de eerste 25 à 30 levensjaren van

Katadreuffe. We kunnen de vertelde tijd niet nauwkeurig

bepalen, omdat er nergens in het boek juistere gegevens

staan dan " en hij was nog geen dertig". De verteltijd

is 283 bladzijden.

Er is dus sprake van een tijdsversnelling. Het verhaal

verloopt snel.

Persoonlijke appreciatie.

Het boek is een echte klassieker en iedereen moet het

beslist eens gelezen hebben. Het behoort tot de

psychologische literatuur, dus actie moet je niet

bepaald verwachten. Maar als je van dit genre

houdt, is het een aanrader. Ik moet toegeven dat ik het

boek nooit zelf zou gekozen hebben als het niet een van de

verplichte keuzes was. Ik ben toch blij dat ik het

uitgekozen heb, want het verhaal was veel mooier dan ik

ooit had gedacht. Het verhaal is op een uitzondering na

volledig chronologisch en dat maakte alles nog

eenvoudiger om te lezen. Het lezen verliep trouwens heel

vlot. Af en toe vond ik het wel een beetje saai, omdat

er soms heel veel en lange beschrijvingen waren. Maar

als het me wat begon tegen te staan, legde ik het

eventjes weg en daarna genoot ik weer met volle teugen.

Het allerboeiendste vond ik de evolutie van Katadreuffes

karakter in de loop van het verhaal. Na het lezen van

het boek heb ik in ieder geval al voor mezelf besloten

dat ik binnenkort de film ook wel wil zien.

Als afsluiter wil ik nog zeggen dat de woorden van

Coleridge de perfecte samenvatting zijn van heel het

verhaal.

A SADDER AND WISER MAN

HE ROSE THE MORROW MORN.

Als een droeviger en wijzer man

stond hij de volgende morgen op.
























Andere boeken van deze auteur:


Home - Contact - Over - ZoekBoekverslag op uw site - Onze Boekverslagen - Boekverslag toevoegen